Bạn vừa hoàn thiện ngôi nhà mơ ước hoặc mới tân trang lại lớp sơn cho căn phòng, nhưng chỉ sau một thời gian ngắn, những vết nứt xấu xí bắt đầu xuất hiện. Tình trạng tường bị nứt dù sơn mới không phải là hiện tượng hiếm gặp, nhưng nó gây ra sự khó chịu về mặt thẩm mỹ và lo lắng về an toàn kết cấu. Vậy đâu là nguyên nhân thực sự và làm thế nào để khắc phục tình trạng này một cách chuyên nghiệp? Hãy cùng phân tích sâu hơn trong bài viết dưới đây.
1. Tại sao tường bị nứt dù mới xây hoặc mới sơn?
Nhiều gia chủ lầm tưởng rằng vết nứt xuất hiện là do chất lượng sơn phủ bề mặt kém. Tuy nhiên, trong đa số trường hợp, nguyên nhân gốc rễ lại nằm ở phần nền tảng bên trong (kết cấu, lớp vữa trát) hoặc kỹ thuật thi công. Dưới đây là những thủ phạm chính khiến tường bị nứt:
Do co ngót vật liệu và vữa trát
Đây là nguyên nhân phổ biến nhất gây ra các vết nứt chân chim (vết nứt nhỏ li ti). Khi thi công, nếu tỷ lệ trộn xi măng và cát không đúng chuẩn (quá nhiều xi măng) hoặc cát trát không được sàng lọc kỹ (lẫn nhiều tạp chất), lớp vữa sẽ bị co ngót mạnh khi khô. Ngoài ra, việc trát tường khi lớp vữa chưa ‘chết’ hoặc trát quá dày trong một lần cũng tạo ra sức căng bề mặt, dẫn đến việc tường bị xé nứt khi thời tiết thay đổi.
Do kỹ thuật thi công không đạt chuẩn
Tay nghề của thợ thi công đóng vai trò quyết định. Nếu thợ sơn bả thực hiện sai quy trình, ví dụ như trét bột bả quá dày (vượt quá 3mm) hoặc lăn sơn khi bề mặt tường chưa đạt độ ẩm tiêu chuẩn (dưới 16% theo máy đo Protimeter), hơi nước bên trong sẽ tìm cách thoát ra ngoài, phá vỡ liên kết màng sơn và tạo thành các vết nứt rạn.
Do kết cấu nền móng yếu (Sụt lún)
Nếu vết nứt trên tường sâu, dài và xuyên qua cả gạch (thường nứt chéo hoặc nứt ở mép cửa), nguyên nhân có thể do nền móng ngôi nhà bị sụt lún nhẹ. Sự dịch chuyển địa chất này tạo ra áp lực xé tường mà lớp sơn mỏng manh bên ngoài không thể che lấp được. Đây là loại vết tường bị nứt nguy hiểm cần được khảo sát kỹ về kết cấu.
Tác động của nhiệt độ và thời tiết
Việt Nam có khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa, nhiệt độ chênh lệch giữa ngày và đêm hoặc giữa các mùa khá lớn. Sự giãn nở nhiệt không đồng đều giữa bê tông, gạch và vữa trát khiến cấu trúc tường bị ‘mỏi’, dẫn đến nứt nẻ sau một thời gian đưa vào sử dụng.
2. Phân loại các vết nứt thường gặp để có hướng xử lý
Để xử lý hiệu quả, bạn cần xác định mức độ nghiêm trọng của vết nứt:
- Vết nứt chân chim (Hairline cracks): Các vết nứt nhỏ, nông, chạy ngoằn ngoèo trên bề mặt lớp vữa hoặc lớp sơn. Chúng chủ yếu gây mất thẩm mỹ chứ không ảnh hưởng nghiêm trọng đến kết cấu.
- Vết nứt sâu (Deep cracks): Rãnh nứt lớn, có thể nhìn thấy gạch bên trong hoặc nhìn xuyên qua tường. Đây là dấu hiệu của lỗi kết cấu cần xử lý gia cố trước khi sơn.
- Vết nứt ở vị trí tiếp giáp: Thường xuất hiện ở chỗ giao nhau giữa cột bê tông và tường gạch, hoặc giữa đà lanh-tô cửa và tường.
3. Quy trình xử lý tường bị nứt chuẩn kỹ thuật trước khi sơn lại
Khi phát hiện tường bị nứt, việc chỉ đơn giản là lăn đè một lớp sơn mới lên là giải pháp tạm bợ và kém hiệu quả. Vết nứt sẽ nhanh chóng quay trở lại. Bạn cần tuân thủ quy trình xử lý bề mặt chuyên nghiệp sau:
Bước 1: Mở rộng và vệ sinh vết nứt
Đối với các vết nứt rõ rệt, cần dùng máy cắt hoặc dao sủi mở rộng miệng vết nứt theo hình chữ V. Sau đó, vệ sinh sạch sẽ bụi bẩn, cát vữa thừa bên trong. Nếu không làm sạch, các lớp vật liệu trám vá sau này sẽ không thể bám dính tốt.
Bước 2: Trám vá bằng vật liệu chuyên dụng
Tùy vào kích thước vết nứt mà sử dụng vật liệu phù hợp:
- Với vết nứt nhỏ: Dùng keo trám khe nứt (acrylic sealant) hoặc bột trét tường loại dẻo chuyên dụng dành cho ngoại thất.
- Với vết nứt lớn: Cần trát lại bằng vữa xi măng cát mịn có trộn phụ gia chống thấm latex để tăng độ kết dính và độ dẻo.
Bước 3: Sử dụng sơn lót chất lượng cao (Bước quan trọng nhất)
Sau khi lớp trám vá đã khô hoàn toàn và được xả nhám phẳng, bước quyết định độ bền của lớp sơn phủ chính là sơn lót. Một lớp sơn lót tốt sẽ đóng vai trò như ‘băng dính hai mặt’, vừa tăng độ bám dính cho sơn phủ, vừa ngăn chặn kiềm hóa từ trong tường thoát ra làm hỏng màng sơn. Đặc biệt, bạn nên ưu tiên sử dụng sơn lót kháng kiềm cao cấp. Loại sơn lót này có khả năng thẩm thấu sâu, tạo màng liên kết chặt chẽ, giúp hạn chế tối đa hiện tượng nứt dăm do co ngót vật liệu nền.
Bước 4: Thi công sơn phủ hoàn thiện
Cuối cùng, tiến hành lăn 02 lớp sơn phủ có tính năng co giãn (sơn đàn hồi) để che phủ hoàn toàn bề mặt và bảo vệ tường trước tác động của thời tiết. Lưu ý thời gian giãn cách giữa các lớp sơn phải đảm bảo theo khuyến cáo của nhà sản xuất (thường từ 2-4 giờ).
4. Lưu ý phòng ngừa nứt tường ngay từ khi xây dựng
‘Phòng bệnh hơn chữa bệnh’. Để tránh tình trạng tường bị nứt ám ảnh ngôi nhà mới của bạn, hãy lưu ý những điểm sau trong quá trình thi công:
- Đóng lưới mắt cáo: Tại các vị trí tiếp giáp giữa bê tông (cột, dầm) và tường gạch, bắt buộc phải đóng lưới thép mắt cáo trước khi tô trát để chống nứt do hai vật liệu có độ giãn nở khác nhau.
- Tưới ẩm gạch: Gạch xây cần được tưới nước đủ ẩm trước khi xây để tránh tình trạng gạch hút mất nước của vữa, làm vữa bị khô nhanh và nứt.
- Bảo dưỡng tường: Sau khi trát, cần tưới nước bảo dưỡng tường liên tục trong vài ngày đầu để vữa thủy hóa hoàn toàn, hạn chế co ngót đột ngột.
Lời kết
Hiện tượng tường bị nứt dù sơn mới không chỉ làm giảm giá trị thẩm mỹ mà còn tiềm ẩn nguy cơ thấm dột về lâu dài. Việc xác định đúng nguyên nhân và tuân thủ quy trình xử lý nền móng, đặc biệt là việc sử dụng đúng hệ thống sơn lót và vật liệu trám vá, sẽ giúp ngôi nhà của bạn bền đẹp vững chắc theo thời gian.
